طبق آمار ارائه شده توسط سازمان بهزیستی کشور، از هر 1000 نوزاد متولد شده در ایران، %7/2 آنها مبتلا به کم شنوایی هستند. به عبارت دیگر سالانه 3500 کودک مبتلا به کم شنوایی در کشور متولد میشوند (یعنی به طور میانگین روزانه 10 نفر). کم شنوایی میتواند بر رشد زبان و گفتار و در نتیجه مهارتهای اجتماعی و برقراری ارتباط کودک اثر بگذارد. هرچه کم شنوایی زودتر تشخیص داده شده و درمان و مداخله زودتر آغاز شود، احتمال تأثیر منفی کم شنوایی بر جنبههای مختلف زندگی کودک کمتر خواهد بود.
اکثر نوزادان دچار کم شنوایی، از والدین هنجار متولد میشوند. بنابراین با تولد نوزاد کم شنوا در یک خانواده، تمام اعضای خانواده باید آموزشهای لازم جهت درک شرایط و مراقبت از این نوزاد را کسب کنند. هرچه اعضای خانواده اطلاعات بیشتری در مورد نیازهای کودک کم شنوا داشته باشند، بیشتر میتوانند در زمینه یادگیری، بازی و برقراری ارتباط به او کمک کنند. به همین منظور در این بخش مباحثی در زمینه فرایند شنیدن و درک اصوات، کم شنوایی کودکان، علل، علائم، تشخیص و درمان این نوع کم شنوایی و همچنین اطلاعاتی در مورد برندهای برتر سمعک و وسایل کمک شنوایی مخصوص کودکان و قیمت سمعک های مختلف ارائه میشود.
ما چگونه اصوات را میشنویم؟!
![ما چگونه اصوات را می شنویم؟!](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/How-to-hear-sound.jpg)
تصور عموم افراد این است که گوش مسئول شنیدن اصوات است؛ اما واقعیت این است که گوش فقط اصوات خام را از محیط جمع آوری کرده و آنها را به مغز تحویل میدهد. مغز اطلاعاتی را که از گوش دریافت کرده، پردازش میکند و به آنها معنا میدهد.
گوش از سه قسمت اصلی تشکیل شده است:
گوش خارجی: شامل لاله و مجرای گوش است که اصوات را از محیط جمعآوری کرده و سپس آنها را به سمت پرده تمپان که در انتهای مجرای گوش قرار دارد، هدایت میکنند. زمانی که موج صوتی به پرده گوش میرسد، سبب ارتعاش آن میشود.
گوش میانی: گوش میانی حفرهای است که در پشت پرده گوش قرار داشته و سه استخوانچهی کوچک در آن قرار دارند. وظیفهی این استخوانچهها تقویت و انتقال ارتعاشات پرده گوش به گوش داخلی است.
گوش داخلی: همان حلزون گوش است. درون حلزون، سلولهای مویی کوچکی وجود دارند. این سلولها انرژی مکانیکی موج صوتی را از طریق آزاد کردن انتقالدهندههای عصبی، به صورت انرژی الکتریکی به عصب شنوایی منتقل میکنند تا عصب شنوایی آن را به مغز ببرد.
![اجزای گوش](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Ear-components.png)
در نهایت مغز اطلاعات دریافتی را پردازش و درک میکند. در چند سال نخست زندگی، رشد مغز بسیار سریع و پیچیده است و سرعت آن در 12 ماه اول زندگی بیشتر است. هر تجربهی جدیدی که کودک از طریق حسهای مختلف خود کسب میکند، ارتباطات و مسیرهای عصبی بیشتری را در مغز شکل میدهند و با تکرار تجربیات، این ارتباطات قویتر میشوند. این فرایند اصطلاحا” «نوروپلاستیسیتی» نامیده میشود. در مورد حس شنوایی، تکرار محرکات شنیداری و گفتاری، به رشد مغز کمک میکند.
منظور از کم شنوایی در کودکان چیست؟!
![کم شنوایی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Children-s-hearing-loss.jpg)
چنانچه هر یک از قسمتهای گوش دچار اختلال باشند و نتوانند وظیفهی خود (انتقال صدا به مغز) را به درستی انجام دهند، گفته میشود که کودک کم شنواست. این اختلال میتواند ملایم، متوسط یا شدید باشد، و میتواند فقط یک گوش یا هر دو گوش را درگیر کند.
کم شنوایی در کودکان میتواند ناشی از عوامل یا بیماریهای مختلفی در بارداری یا بعد از تولد باشد. در برخی موارد، کم شنوایی میتواند ژنتیکی باشد؛ ولی اغلب علت آن ناشناخته است.
در کودکان کم شنوا، اصوات به طور کامل به مغز نمیرسند. بنابراین چنین کودکی نهتنها در شنیدن صدا دچار مشکل است؛ بلکه مسیرهای عصبی مغز او نیز مانند کودکان هنجار رشد نمیکنند. مطالعات نشان دادهاند که حلزون گوش انسان در هفته 20 جنینی کامل شده و عملکرد مشابه افراد بزرگسال دارد. بنابراین یک نوزاد هنجار در هنگام تولد حداقل 4 ماه تجربه شنیدن صدا را دارد؛ نوزادی که با کم شنوایی مادرزادی متولد میشود، از همان ابتدا 4 ماه از سایر نوزادان عقبتر است و به همین دلیل مداخله زودهنگام برای تکامل بهتر این نوزاد فوقالعاده ضروری است.
انواع کم شنوایی در کودکان
![انواع کم شنوایی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Types-of-hearing-loss-in-children.jpg)
کم شنوایی کودکان را می توان بر اساس فاکتورهای مختلفی طبقه¬بندی کرد. از جمله:
1- زمان ایجاد کم شنوایی:
کم شنوایی مادرزادی: این نوع کم شنوایی همانطور که از نامش پیداست، در هنگام تولد وجود دارد.
کم شنوایی اکتسابی: در این حالت نوزاد در هنگام تولد کم شنوا نیست؛ اما در طول زندگی کم شنوایی به دلایل مختلفی ایجاد میشود.
2- محل وجود اختلال (نوع کم شنوایی):
کم شنوایی انتقالی: بیشترین میزان شیوع را در کودکان دارد. در این نوع کم شنوایی، عامل کم شنوایی در گوش خارجی یا میانی بوده و مانع رسیدن صدا به حلزون گوش میشود. مهمترین علامت کم شنوایی انتقالی این است که فرد صدای خود را بلندتر از حد طبیعی میشنود؛ در حالی که سایر اصوات را کمتر میشنود. کم شنوایی انتقالی اغلب اوقات قابل درمان است و گاهی بطور خودبخودی رفع میشود؛ ولی در بیشتر موارد به درمان دارویی یا جراحی نیاز دارد.
![رایج ترین علل کم شنوایی انتقالی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/The-most-common-causes-of-transient-hearing-loss-in-children.jpg)
علت کم شنوایی کودکان چیست؟
رایجترین علل کمشنوایی انتقالی در کودکان عبارتند از:
1- جرم گوش (سرومن):
در بیشتر افراد در حالت طبیعی جرم گوش به صورت خودبخودی خارج میشود؛ اما گاهی به دلیل ترشح زیاد سرومن یا کند بودن فرایند خروج آن، سرومن در مجرای گوش جمع و فشرده میگردد. زمانی که جرم درون مجرای گوش فشرده و سفت شود، مجرای گوش را مسدود کرده و مانع رسیدن امواج صوتی به پرده تمپان میشود. این حالت، علاوه بر کم شنوایی موقتی ممکن است علائم دیگری مانند درد گوش، وزوز گوش، احساس پری در گوش و سرفه داشته باشد. هرگز برای تمیز کردن جرم گوش کودک، از گوش پاککن استفاده نکنید؛ زیرا با این کار جرم را به سمت پرده گوش هل داده و ممکن است به پرده گوش آسیب بزنید. در این موارد به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید تا با تجویز قطرههای مخصوص جرم گوش نرم شود و سپس از طریق شستوشوی گوش یا ساکشن جرم را خارج کند.
2- اوتیت مدیا (عفونت گوش میانی):
رایجترین علت کم شنوایی در کودکان، عفونت گوش میانی است. بیش از 85% کودکان حداقل یکبار دچار اوتیت میانی میشوند. اوتیت مدیا ممکن است به دلیل بزرگ بودن لوزه سوم و اختلال عملکرد شیپور استاش که رابط بین گوش میانی و حلق است، ایجاد شود. همچنین در نوزادان، نحوه نادرست شیر دادن میتواند باعث ورود شیر به گوش میانی (از طریق شیپور استاش) و عفونت شود. عفونتهای دستگاه تنفس فوقانی بر اثر استنشاق دود سیگار نیز این بیماری را ایجاد میکند. اوتیت مدیا ممکن است حاد باشد (یعنی ترشحات چرکی در پشت پرده گوش جمع شوند و به آن فشار وارد کنند) و یا مزمن باشد (در این مرحله ترشحات چرکی پرده گوش را پاره کرده و بیرون میریزند. اگر علت اوتیت مدیا اختلال عملکرد شیپور استاش باشد، تا زمانی که این اختلال رفع نشود، عفونتهای مکرر ایجاد خواهد شد که در طولانی مدت میتواند سبب کم شنوایی دائمی شود.
3- اوتیت خارجی:
اوتیت یا عفونت مجرای گوش که به عنوان “گوش شناگران” نیز شناخته میشود، نوعی عفونت باکتریایی یا قارچی است که بر اثر ماندن رطوبت در مجرای گوش بعد از حمام یا استخر ایجاد میشود. این بیماری میتواند از طریق ورم و بستن مجرای گوش، کم شنوایی انتقالی موقت ایجاد کند.
4- شکاف کام:
این بیماری نوعی ناهنجاری مادرزادی است که از هز 900 نوزاد متولد شده، یک نفر به آن مبتلاست. این کودکان به دلیل عملکرد غیر طبیعی شیپور استاش مستعد ابتلا به اوتیت مدیا هستند که سبب کم شنوایی انتقالی میشود. در صورتی که اوتیت مدیا به طور مکرر رخ دهد، از طریق جراحی یک لولهی کوچک در پرده گوش جایگذاری میشود تا بتواند به جای شیپور استاش تهویه گوش میانی را انجام دهد. بعضی از کودکان دچار شکاف کام و لب، مجرای گوش در دوران جنینی تشکیل نمیشود و جلوی پرده گوش بسته است که اصطلاحا” گفته میشود دچار «آترزی مجرای گوش» هستند.
5- بدشکلیهای گوش خارجی و میانی:
این بدشکلیها انواع مختلفی دارند:
● میکروشیا (گوش کوچک): در این حالت، لاله گوش کوچکتر از حد طبیعی است یا این که اصلا وجود ندارد. این اختلال معمولا” در یک گوش وجود دارد و در پسران بیشتر از دختران رخ میدهد. اغلب این کودکان تحت تحت جراحی قرار گرفته و در صورت لزوم لاله گوش مصنوعی برایشان پیوند زده میشود.
● آترزی (انسداد کامل مجرای گوش): علت آن معمولا” نقص کروموزومی، سرخجه مادرزادی یا استفاده از برخی داروها توسط مادر در دوران بارداری است. در این حالت ممکن است لاله گوش طبیعی باشد یا این که با میکروشیا همراه باشد. شیوع این اختلال بین 5-1 در هر 20000 نوزاد متولد شده است. در صورت امکان با جراحی مشکل برطرف میشود؛ ولی در غیر اینصورت کودک باید از سمعکهای استخوانی استفاده کند.
● استئوزیس (باریک بودن بیش از حد مجرای گوش): این اختلال ممکن است مادرزادی باشد یا به صورت اکتسابی و بر اثر ضربه ایجاد شود.
● بدشکلیهای گوش میانی: گوش میانی در سه ماهه اول جنینی تشکیل میشود؛ بنابراین هرگونه مشکلی در این دوران؛ مانند اختلالات ارثی، مصرف داروهای غیر مجاز و … میتواند باعث بروز بدشکلی گوش میانی شود. این بدشکلیها اغلب شامل فقدان زنجیره استخوانی یا چسبندگی در قسمتهای مختلف آن است که با جراحی درمان میگردد.
کم شنوایی حسی عصبی در کودکان: این نوع کم شنوایی ناشی از اختلال عملکرد حلزون گوش و یا عصب شنوایی بوده و اغلب در هنگام تولد، وجود دارد. از علل دیگر کم شنوایی حسی عصبی میتوان به مواجهه طولانی مدت با صدای بلند و مصرف داروهای اتوتوکسیک اشاره کرد. این نوع کم شنوایی دائمی بوده و با دارو یا جراحی درمان نمی شود. بنابراین اغلب کودکان مبتلا به کم شنوایی حسی-عصبی کاندید کاشت حلزون و یا استفاده از سمعک هستند.
![رایج ترین علل کم شنوایی حسی-عصبی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/The-most-common-causes-of-sensorineural-hearing-loss-in-children.png)
رایج ترین علت های کم شنوایی حسی-عصبی در کودکان
رایج ترین علل کم شنوایی حسی-عصبی در کودکان عبارتند از:
1- عفونتها:
عفونتهای مادر در دوران بارداری و همچنین عفونتهای بعد از تولد میتواند سبب کم شنوایی شود. ویروسهایی که معمولا” در کودکان عامل کم شنوایی هستند، عبارتند از: اوریون (شایعترین عامل کم شنوایی حسی-عصبی یکطرفه در کودکان)، سرخک، آبله مرغان، آنفلوآنزا، دیفتری، کزاز، هپاتیت ب و مننژیت.
همچنین در صورتی که مادر در دوران بارداری به ویروسهایی مانند سیتومگالوویروس و سیفلیس آلوده شود، ممکن است خودش هیچ علامتی نداشته باشد؛ اما عوارضی از جمله کم شنوایی در نوزادش ایجاد شود.
2- مصرف داروهای اتوتوکسیک توسط مادر در دوران بارداری یا تجویز این داروها برای خود کودک:
این داروها بر حلزون و یا بخش تعادلی گوش داخلی اثر گذاشته و ممکن است باعث ایجاد کم شنوایی حسی-عصبی دائمی، سرگیجه، حالت تهوع و عدم تعادل شوند. کم شنوایی در این مورد معمولا” در هر دو گوش بوده و میزان آن میتواند ملایم تا شدید باشد. یک دسته مهم از داروهای اتوتوکسیک، آنتیبیوتیکهای آمینوگلیکوزیدی (کانامایسین، جنتامایسین، آمیکایسین و …) است که اغلب برای درمان عفونتها در کودکان تجویز میشود. داروهای درمان زردی نوزادان یا داروهای شیمی درمانی نیز میتوانند اتوتوکسیک باشند. در صورت تجویز داروهای اتوتوکسیک برای کودکان، باید ارزیابیهای دورهای شنوایی انجام شود تا در صورت مشاهده اثر دارو، تمهیدات لازم در نظر گرفته شود.
3- ضربه به سر و شکستگی استخوان جمجمه:
گاهی ضربه به پشت سر و قسمت گیجگاه باعث آسیب حلزون و کم-شنوایی حسی-عصبی میشود. البته ضربه ممکن است باعث گسیختگی زنجیره استخوانچهای گوش میانی نیز شود که در اینصورت جراحی برای ترمیم آنها لازم است.
4- مواجهه با نویز (کم شنوایی ناشی از نویز):
اسباببازیهای پرسروصدا و ترقه میتوانند سبب آسیب شنوایی کودکان شوند. همچنین صدای زیاد بازیهای کامپیوتری و گوش دادن به موسیقی با هندزفری بسیار خطرناک است. مطالعات نشان میدهند که این نوع کم شنوایی در پسران 5 برابر بیشتر از دختران است.
علاوه بر این، تکنولوژیهایی که در بخش NICU (بخش مراقبتهای ویژه نوزادان) استفاده میشوند هم ممکن است صدای بلندی داشته باشند. با توجه به این که کودکانی که بعد از تولد در دستگاه قرار میگیرند، برای تکامل ریه و جلوگیری از عفونت از داروهای اتوتوکسیک استفاده میکنند، آسیبپذیری بیشتری داشته و نویز ناشی از دستگاهها میتواند بیشتر از کودکان عادی بر شنوایی آنها اثر بگذارد.
5- ناهنجاریهای مادرزادی گوش داخلی:
به دلایل مختلفی ممکن است ساختمان گوش در دوران جنینی به طور کامل تشکیل نشود. این ناهنجاریها که به عنوان “آپلازی” شناخته میشوند، به سه دسته تقسیم میشوند:
– آپلازی میشل: عبارتست از ناهنجاری یا فقدان کامل گوش داخلی و عصب شنوایی. معمولا” ناشی از مصرف داروی «تالیدوماید» توسط مادر در دوران بارداری است؛ ولی در بعضی سندرومها نیز دیده میشود. در این حالت کودک هیچ باقیمانده شنوایی ندارد. مزایای استفاده از سمعک در این کودکان محدود؛ اما ارزشمند است.
– آپلازی موندینی: فقط یکی از سه پیچ حلزون تشکیل میشود. بنابراین کودک فقط فرکانسهای بالا را به صورت محدود میشنود و اصوات فرکانس پایین را نمیشنود. این کودکان کاندید کاشت حلزون هستند.
– آپلازی شیبه: شایعترین نوع بدشکلی گوش داخلی است و اغلب پیچ پایه حلزون گوش را درگیر میکند. این کودکان ممکن است کمی شنوایی در فرکانسهای پایین داشته باشند؛ ولی به دلیل کم شنوایی زیاد باید مداخلات توانبخشی هرچه سریعتر انجام شوند.
– کم شنوایی مختلط: این نوع کم شنوایی ترکیبی از کم شنواییهای انتقالی و حسی-عصبی است.
![کم شنوایی مختلط](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Mixed-hearing-loss.jpg)
3- آستانه ی شنوایی (میزان کم شنوایی)
زمانی که شنواییشناس ارزیابی شنوایی انجام میدهد، کمترین شدت صوتی که کودک به آن پاسخ داده است را به عنوان آستانه در نظر میگیرد. در کودکان با شنوایی هنجار، آستانه شنوایی حداکثر 20-15 دسیبل است. صدای برگهای خشک در زیر پا یا درگوشی صحبت کردن افراد تقریبا” چنین شدتی دارد. اگر کودک نتواند چنین اصواتی را بشنود، احتمالا” کم-شنوایی خفیف دارد. اگرچه این میزان کم شنوایی خیلی ناچیز است؛ اما میتواند درک بخشهایی از گفتار را مختل کند و همین میزان کم شنوایی میتواند برای کودکی که از لحظه تولد یادگیری زبان و گفتار را آغاز میکند، بسیار دردسرساز باشد.
کم شنوایی کودک بر اساس آستانههای شنوایی او در یکی از طبقات ذیل قرار میگیرد:
– کم شنوایی خفیف: آستانههای شنوایی 25-15
(این میزان کم شنوایی ممکن است تا زمان غربالگری اول دبستان تشخیص داده نشود؛ زیرا کودک میتواند اصوات بلند را خوب بشنود و والدین درخواست کودک مبنی بر تکرار صحبت را اشتباها” به دلیل حواسپرتی او میدانند).
– کم شنوایی ملایم: آستانههای شنوایی 40-25
(این میزان افت شنوایی باعث میشود که کودک در مکالمات بخشی از گفتار گوینده را نشنود. این کودکان معمولا” دامنه لغات محدودی دارند، در درک معنی کلمات و یادگیری قواعد دستوری با مشکل مواجه هستند و به دلیل عدم تکامل گفتار افراد غریبه به سختی سخنان آنها را متوجه میشوند)
– کم شنوایی متوسط: آستانههای شنوایی 41-55
– کم شنوایی متوسط تا شدید: آستانه های شنوایی 70-55
– کم شنوایی شدید:dB HL آستانه های شنوایی 90-70
– کم شنوایی عمیق: آستانه های شنوایی بیش از 90
![آستانه شنوایی](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Hearing-threshold.png)
4- فرکانس کم شنوایی (زیر و بمی)
فرکانس بر حسب هرتز (Hz) اندازه گیری می شود. شنوایی شناس، آستانههای شنوایی کودک را در فرکانس های 250، 500، 1000، 2000، 4000 و 8000 هرتز اندازهگیری میکند و سپس بر اساس این که آستانههای شنوایی در کدام ناحیه فرکانسی خارج از حد طبیعی است، کم شنوایی را در یکی از سه دسته زیر قرار میدهد:
- کم شنوایی فرکانس پایین (Low Frequency): در این حالت فرکانسهای پایین (Hz 2000-250) دچار کم شنوایی هستند.
- کم شنوایی فرکانس بالا (High Frequency): فقط در فرکانسهای بالا (KHz 8-4) کم شنوایی وجود دارد. کودک مبتلا به کم شنوایی متوسط در فرکانسهای بالا، ممکن است بخشهایی از گفتار را درک نکند؛ اما صدای هلیکوپتر را از فاصلهی زیاد بدون هیچ مشکلی بشنود.
- کم شنوایی مسطح (Flat): در این حالت همه فرکانسهای مورد بررسی، دچار افت شنوایی هستند.
5- گوش درگیر (یکطرفه یا دوطرفه بودن کم شنوایی):
- کم شنوایی یکطرفه: در این حالت فقط یک گوش دچار کم شنوایی بوده و گوش مقابل کاملا هنجار است.
- کم شنوایی دوطرفه: در این حالت هر دو گوش کم شنوایی دارند.
![علائم کم شنوایی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Symptoms-of-hearing-loss-in-children-min.jpg)
همواره، عدم پاسخ کودک به صحبت های شما، به معنای کم شنوایی او نیست. گاهی بعضی کودکان به دلیل عدم توجه ممکن است به شما پاسخی ندهند. اما اگر مطمئن هستید که کودک کاملا متوجه گفتار شما شده و پاسخی نمیدهد، باید به کم شنوایی او شک کنید. یکی از مهم ترین علائم کم شنوایی، تاخیر در تکامل گفتار و زبان است. سایر علائم ناهنجاری شنوایی کودکان عبارتند از:
- زمانی که فردی در حال صحبت کردن است، به او توجه نمیکند. به ویژه زمانی که عوامل حواس پرت کننده هم وجود داشته باشند.
- عدم وقوع رفلکس استارتل (پلک زدن، محکم مکیدن شیر، گرد شدن چشم ها و …) در هنگام شنیدن اصوات بلند و ناگهانی
- نشستن در فاصله کم نسبت به تلویزیون زمانی که ولوم صدای تلویزیون برای سایر افراد خانواده کافی است.
- افزایش خیلی زیاد صدای تلویزیون یا رادیو.
- عدم پاسخ به اصواتی مانند صدای تلفن و یا حرکت مداوم سر و عدم تشخیص جهت منبع صدا.
اگر کودک شما یک یا چند مورد از فاکتورهای زیر را دارد، احتمال ابتلا به کم شنوایی در او بیشتر است. بنابراین لازم است کودک به طور دوره ای تحت ارزیابی شنوایی قرار گیرد.
نوزادان: تولد تا 28 روزگی
رد شدن در غربالگری شنوایی بدو تولد در بیمارستان؛
- تاریخچه خانوادگی کم شنوایی حسی-عصبی ارثی در کودکی؛
- عفونتهای مادر در دوران بارداری مانند سیتومگالوویروس، سرخجه، سیفلیس، هرپس یا توکسوپلاسموز؛
- بدشکلیهای جمجمه، سر و صورت؛
- وزن کمتر از 1500 گرم در زمان تولد،
- زردی بالا در حدی که نیاز به تعویض خون داشته باشد؛
- مصرف برخی داروها مانند آمینوگلیکوزیدها (آنتی بیوتیکهایی مانند جنتامایسین) در چندین مرحله و یا همراه با داروهای ادرارآور که اثرات سمی بر سیستم شنوایی دارد)
- مننژیت باکتریایی
- امتیاز سلامت عمومی (آپگار) بین 4-0 در یک دقیقه اول تولد و یا 6-0 در 5 دقیقه بعد از تولد.
- یافتههای مرتبط با سندروم هایی که با کم شنوایی حسی-عصبی همراه هستند.
کودکان: 29 روز تا دو سال
نگرانی در مورد تأخیر در برقراری ارتباط یا تکامل زبان و گفتار؛
- مننژیت باکتریایی یا سایر عفونتهایی که سبب کم شنوایی حسی-عصبی میشوند؛
- وارد شدن ضربه به سر به گونهای که باعث از دست دادن هوشیاری یا شکستگی جمجمه شود؛
- اوتیت میانی با ترشح (اوتیت مدیای مزمن) مکرر به مدت سه ماه یا بیشتر؛
![تشخیص کم شنوایی در کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/Diagnosis-of-hearing-loss-in-children.jpg)
حساسیت حلزون گوش یک نوزاد همانند افراد بزرگسال است؛ اما کودک باید یاد بگیرد که چگونه از شنوایی خود استفاده کند. یکی از ابتداییترین و راحتترین مهارتهای شنیداری که میتوانید در کودک خود مشاهده کنید، مکانیابی است. مکانیابی عبارتست از توانایی تشخیص و توجه به منبع صدا. چون ما از طریق دو گوش (به صورت دوگوشی) میشنویم، می توانیم اصوات را با دقت بسیار بالایی مکان یابی کنیم. به طور کلی، نوزادان زمانی که صدای بلندی را می شنوند، حرکت کرده یا چشم هایشان را باز می کنند. این به عنوان “رفلکس استارتل” شناخته می شود و اصوات خیلی بلند باید این واکنش را برانگیزند. زمانی که کودک تقریبا 6-5 ماهه است، شما می توانید با ایجاد اصوات آرام در پشت سر یا طرفین او در حالی که به روبرو نگاه می کند، ببینید که آیا درست مکان یابی می کند یا نه. بدین منظور یک جغجغه یا سوت را آرام به صدا درآورده و ببینید که کودک به سمت آن می چرخد یا نه.
همچنین با دانستن روند رشد زبانی کودکان هنجار و مقایسه عملکرد کودک خود با آن، می توانید در صورت وجود اختلال در رشد کودک، پیگیری های لازم را آغاز کنید. این روند را در جدول زیر می بینید:
سن |
عملکرد |
9-6 ماهگی |
کودک برخی اصوات گفتاری را به صورت تک هجا تولید می کند؛ مانند ما، با، دا و … |
9 ماهگی |
معنای برخی کلمات ساده مانند ماما، بابا، نه و بای بای را درک می کند. |
10 ماهگی |
صداسازی های کودک بیشتر شبیه به اصوات گفتاری می شود و آن ها را به صورت تکراری بیان می کند؛ مانند دادادادا…
در برخی کودکان اولین کلمات قابل تشخیص در این سن تولید می شوند. |
12 ماهگی |
کودک می تواند تعدادی از کلمات را به طور واضح بیان کند. |
18 ماهگی |
کودک عبارت های ساده را درک کرده و دستورات کوتاه را دنبال می کند.
به بخش های مختلف بدن اشاره می کند.
گنجینه واژگان کودک بین 50-20 کلمه است.
کودک می تواند عبارات دوکلمه ای بسازد. |
24 ماهگی |
گنجینه واژگان کودک حدود 150 کلمه است.
کودک می تواند جملات ساده دوکلمه ای بسازد.
بخش زیادی از گفتار کودک توسط افراد غریبه قابل درک است. |
5-3 سالگی |
کودک می تواند از طریق گفتار خواسته های خود را بیان کند، احساساتش را بروز دهد، اطلاعات را منتقل کرده و سوال بپرسد.
تقریبا” تمام گفتارش برای افراد غریبه قابل درک است.
گنجینه واژگان به 2000-1000 کلمه می رسد.
مس تواند کلمات را در جملات طولانی و پیچیده با یکدیگر ترکیب کند. |
اگر شما متوجه شدید که کودکتان در مقایسه با موارد جدول، حداقل 3 ماه تاخیر در رشد زبان دارد، حتما” در اولین فرصت با مراجعه به شنوایی شناس وضعیت شنوایی او را ارزیابی کنید.
فرزندم از چه سنی باید از سمعک استفاده کند؟
6 ماهگی برای گذاشتن سمعک خیلی زود نیست؟
آیا سمعک کمشنوایی او را درمان میکند؟
آیا سمعک کمشنوایی او را بدتر نمیکند؟
آیا سمعک برایش وابستگی ایجاد نمیکند؟
چه نوع سمعکی برای فرزندم مناسب است؟
آیا نمیشود از سمعکهای نامرئی استفاده کند؟
موضوع سمعک برای گروه سنی شیرخواران و کودکان همواره برای والدین مبحث ناخوشایندی است و دغدغههای زیادی را در ذهن آنها ایجاد میکند. در واقع باید به آنها حق داد که همواره نگران فرزند خود باشند و به دنبال پیدان کردن جواب سوالات خود و انتخاب بهترین گزینه برای فرزند دلبند خود باشند. نکته حائز اهمیت در زمینه کمشنوایی و سمعک کودکان، سن زبانآموزی است. در سنین کودکی مغز انسان بیشترین ظرفیت یادگیری را دارد و بایستی تا حد امکان بیشترین تحریک را دریافت کند تا به حداکثر کارآیی و عملکرد خود در سنین بالاتر دستیابد. به همین دلیل باید در زمینه خدمات توانبخشی و سمعک کودکان نکات بیشتری را نسبت به دیگر گروههای سنی مد نظر قرار داد تا بتوان به بهترین خروجی دست یافت. در این مقاله در صدد پاسخگویی به سوالاتی که ممکن است برای والدین کودکان و شیرخواران کمشنوا ایجاد شود هستیم.
سن بحرانی چیست؟
مغز کودک از روز اول به تحریک صوتی نیاز دارد تا تشخیص صداها و تشخیص گفتار را بیاموزد. در صورت برخورداری از نعمت شنوایی، آنها با تشخیص صدای والدین و خواهر و برادرهای خود در خانه شروع می کنند. توانایی شنیدن صدای والدین نه تنها بر رشد گفتار و زبان موثر است، بلکه موجب ایجاد احساس امنیت و راحتی کودک در دنیای جدید و نیز برقراری تعامل با والدین و محیط پیرامونش میشود. کودکان نیز از طریق شنیدن اطلاعات مهم زیادی را دریافت می کنند که آنها را از نظر فکری و اجتماعی تحریک می کند.
از سوی دیگر آن دسته از ارتباطات عصبی که امکان درک گفتار را فراهم میکنند صرفا با قرار گرفتن در معرض محرکات شنیداری تکامل پیدا خواهند کرد. رشد و تکامل این ارتباطات در سالهای اولیه زندگی کودک با سرعت بسیار زیادی شکل میگیرد. به عبارت بهتر، فرصت طلایی تشکیل ارتباطات عصبی مربوط به گفتار و زبان، دو تا سه سال زندگی انسان است، به ویژه 6 تا 12 ماه ابتدایی. اگز کودک این سن بحرانی و این دوره طلایی را به دلیل عدم بهرهمندی از حس شنوایی از دست بدهد، رشد زبان و گفتار وی به شدت دچار آسیب جبران ناپذیری خواهد شد. همه شیرخواران صرف نظر از وضعیت شنوایی آنها از سن 4 الی 6 ماهگی شروع به صداسازیهایی میکنند که فاقد معنی است و مقدمهای برای شروع تولید گفتار است. اینکه این صداسازیهای بی معنی در مسیر فراگیری گفتار قرار بگیرد یا خیر، بستگی به شنوایی شیرخوار دارد. به عبارت بهتر اگر شنوایی نرمال باشد و کودک در محیط پیرامون خود صداهایی مشابه آنچه خود تولید میکند را بشنود رفته رفته به شکل معنادارتری صداسازی میکند. برای مثال بین 6 الی 10 ماهگی ممکن است هجاهای معناداری مانند “ما” یا “با” را تولید کند. اما اگر شیرخوار کمشنوا باشد و در همان ماههای ابتدای تحریک صوتی مناسبی از محیط دریافت نکند، این پتانسیل مغز خاموش شده و وارد مرحله بعد که تولید صداهای معنادار هست نخواهد شد.
![سن بحرانی کم شنوایی کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/سن-بحرانی-کم-شنوایی-کودک.webp)
به دلیل اهمیت این مسئله از سال 1960به تدریج در سراسر جهان، برنامه غربالگری، تشخیص و ومداخله زودهنگام مشکلات شنوایی نوزادان و شیرخواران اجرایی شده است. در این برنامه، قانون 1، 3 ، 6 مطرح میشود. به این معنا که همه نوزادان باید طی یک ماه اول تولد تحت غربالگری شنوایی قرار بگیرند. در صورت وجود احتمال کمشنوایی و عدم حصول نتیجه مورد قبول در مرحله اول، باید تا پیش از اتمام 3ماهگی برای آنها ارزیابی تشخیصی کمشنوایی انجام شود و در صورت تایید کمشنوایی بایستی تا پیش از شروع سن زبانآموزی، برای آنها مداخلات توانبخشی لازم از جمله دریافت سمعک و تشکیل پرونده کاشت حلزون صورت پذیرد. به طور خلاصه باید گفت هر زمان که محرز شود شیرخواری مبتلا به کمشنوایی آست باید برای دریافت سمعک اقدام کند و هیچ سنی برای انجام این مهم زود نیست.
![کم شنوایی نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/کم-شنوایی-نوزادان.webp)
سمعک یا کاشت حلزون؟
پاسخ به این سوال کاملا تخصصی است و امکان شرح کامل آن در این مقاله نمیگنجد. اما به طور کلی عواملی مانند نوع کمشنوایی، میزان آن، یکطرفه یا دوطرفه بودن و … باید توسط متخصصین تیم کاشت حلزون بررسی شون. هم چنین به دلیل اینکه فرآیند کاشت حلزون یک عمل تهاجمی به شمار میرود در صورت تشخیص وجود کمشنوایی تمامی شیرخواران باید در ابتدا یک دوره آزمایشی از سمعک استفاده نمایند و پیوسته رشد و پیشرفت مهارتهای شنیداری آنها پایش شود. اگر سمعک برای آنها کارایی کافی را داشته باشد که به استفاده از آن ادامه خواهند داد اما در صورت پاسخگو نبودن سمعک، باید شیرخوار وارد پروسه دریافت کاشت حلزون شود. بعلاوه لازم به ذکر است که در برخی موارد مانند کودکان مبتلا به آترزی لاله گوش، که امکان استفاده از سمعکهای معمول نیست باید از انواع دیگر سمعک مانند سمعکهای استخوانی یا سمعکهای کاشتی استفاده نمود. تعیین نوع سمعک مورد نیاز هر کودک با توجه به شرایط ویژه هر فرد، به عهده متخصصین شنواییشناسی است.
مراحل دریافت سمعک
در ابتدا باید با انجام ارزیابیهای تخصصی میزان و نوع کمشنوایی شیرخوار یا کودک تعیین شود و سپس متناسب با نیاز هر فرد تجویز مناسب صورت پذیرد. معمولا برای انجام ارزیابی شنوایی از مجموعهای از ازمونهای رفتاری، الکتروفیزیولوژیک و فیزیولوژیک استفاده میشود. در ارزیابیهای رفتاری واکنش شیرخوار به سطوح شدتی مختلف صداها بررسی میگردد تا کمترین سطح شدتی که برای وی قابل شنیدن است تعیین گردد. ارزیابیهای فیزیولوژیک نیز عبارتند از آزمون تمپانومتری، آزمون رفلکس آکوستیک و OAE. در ازمون تمپانومتری، هدف بررسی صحت ساختار و عملکرد گوش میانی، پرده تمپان و احتمال وجود عفونت میباشد. آزمون رفلکس آکوستیک نیز به عنوان مکمل سایر تستها اطلاعات دقیقی در رابطه با وضعیت گوش میانی و وضعیت شنوایی در اختیار میگذارد. تست OAE نیز با بررسی دقیق حلزون گوش، اطلاعات ارزشمندی در رابطه با نوع کمشنوایی به دست میدهد. در ارزیابیهای الکتروفیزیولوژیک مانند ABR و ASSR میزان کمشنوایی کودک تعیین خواهد شد. به طور کلی در ارزیابی شنوایی هرگز به نتیجه یک آزمون نباید اکتفا نمود و بایستی حتما با انجام مجموعهای از ارزیابیها و در کنار هم گذاشتن ر نتایج به جمعبندی نهایی رسید.
![مراحل دریافت سمعک](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/مراحل-دریافت-سمعک.webp)
در گام بعدی باید سمعک متناسب با نیاز شنیداری کودک تهیه شود. شکل و اندازه سمعک برای والدین اهمیت بسیاری دارد. برای انتخاب بهترین و مناسبترین سمعک، باید والدین را از عواقب ناشی از انتخابشان آگاه کرد. لازم است که بدانند شاید در برخی موارد ظاهر سمعک مطلوب باشد اما ویژگیهای الکتروآکوستیکی متناسب با شرایط فرزندشان را نداشته باشد و عملا تاثیر چندانی در فرآیند رشد زبان و گفتار کودک نگذارد و صرفا سبب از دست رفتن دوره طلایی رشد زبان و گفتار شود. به طور کلی برای همه کودکان و شیرخوارانی که نامزد دریافت سمعکهای معمول میشوند، باید از سمعک پشت گوشی استفاده نمود. اما قدرت سمعک بستگی به میزان کمشنوایی کاربر دارد. در گام بعدی، لازم است که ابتدا قالب گوش شیرخوار تهیه شود. به این منظور شنوایی شناسان یک ماده خمیری را به داخل کانال گوش کودک تزریق میکنند تا قالب اولیه گوش را تهیه نماید. سپس قالب اولیه به لابراتوار ارسال شده تا قالب اصلی سمعک ساخته شود. میتوان سمعک و قالب را در انواع رنگهای مختلف سفارش داد تا از جذابیت بصری برای ایجاد انگیزه استفاده از سمعک استفاده نمود. فرآیند ساخت قالب و تهیه سمعک ممکن است یک الی دو هفته طول بکشد.
![تجویز سمعک برای کودکان و نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/تجویز-سمعک-کودکان.webp)
در جلسه بعد که قرار است برای اولین بار سمعک بر روی گوش کودک قرار داده شود، واکنشهای کودک به صدا بررسی خواهد شد و یک بار دیگر ارزیابی شنوایی رفتاری متناسب با سن کودک با وجود سمعک انجام خواهد شد. به این ترتیب میتوان از تنظیمات سمعک و کارامدی آن اطمینان حاصل کرد. گام بعدی آموزش به والدین است. نحوه گذاشتن و برداشتن سمعک، نحوه کنترل باقیمانده باتری سمعک و تعویض آن، نحوه بررسی روزانه صحت عملکرد سمعک و روش کلی استفاده و کار با سمعک به طور کامل برای والدین شرح داده خواهد شد. در این مرحله باید والدین را آگاه نمود که لازم است در تمام ساعات بیداری کودک سمعک او روشن باشد تا مانند همسالان خود، حداکثر تحریک شنوایی را دریافت نماید.
روال استفاده از سمعک
سمعکهای کودکان باید روزانه بررسی شوند، به خصوص برای کودکانی که خیلی کوچک هستند و نمی توانند به شما بگویند که مشکلی وجود دارد. در ابتدا باید از پر بودن باتری سمعک مطمئن شد. برای این منظور دستگاههای تست باتری در اختیار کاربران قرار داده میشود تا بتوانند از باقیمانده باتری سمعک مطلع شوند. سپس باید صحت عملکرد سمعک را بررسی نمود. به این منظور سمعک را روشن کرده و آن را دد مشت نیمه باز گرفته تا از سوت کشیدن سمعک مطمئن شویم. ممکن است صدای سوت سمعک شنیده نشود یا ضعیف باشد. که در قدک اول باید قالب را بررسی نمود تا از تمیز بودن مجرای خروجی صدای آن اطمینان حاصل کرد. اگر قالب کثیف شده باشد یا جرم گوش در مجرای آن تجمع کرده باشد، باید با ابزارهایی که در اختیار والدین قرار داده شود قالب را تمیز کرده و مجددا صدای سمعک چک شود.
بهتر است که هر روز یک برنامه روتین برای گذاشتن سمعک نوزاد یا کودک در نظر گرفته شود. برای مثال پس از گذاشتن سمعک در گوش کودک، برای چند دقیقه کودک را در آغوش گرفته تا احساس امنیت و آرامش دریافت کند و با سمعک نیز ارتیاط مثبت برقرار نماید. اگر کودک کنجکاو هست و پیوسته میخواهد سمعک را از روی گوشش بردارد باید با ملایمت در عین حال با قاطعیت سمعک را در جای خود بگذارید تا به تدریج کودک متوجه شود که سمعک به کجا تعلق دارد. اگر کودک شما به طور مکرر سمعک یا گوشهای خود را می کشد، ممکن است نشانهای از ناراحتی ناشی از یک قالب گوش نامناسب باشد. فوراً به شنوایی شناس فرزندتان مراجعه کنید تا متوجه شوید که آیا مشکل از قالب است یا اینکه صدای سمعک برای کودک زیاد میباشد.
لازم به ذکر است که دریافت سمعک صرفا به یک یا دو جلسه ختم نمیشود و لازم است به طور دورهای و براساس یک برنامه منظم برای ارزیابی شنوایی و نیز کنترل سمعک به شنوایی شناس خود مراجعه نموده تا بهترین و بیشترین نتیجه را از فرآیند توانبخشی شنوایی حاصل شود.
سمعک یک گوشی یا دوگوشی؟
در شیرخواران و کودکان مبتلا به کمشنوایی دوطرفه، حتما باید تجویز سمعک نیز دوگوشی باشد. چرا که بخشهای از سیستم شنوایی برای رشد و فراگیری عملکرد نرمال خود، نیازمند دریافت سیگنال از هر دو گوش هستند. برای مثال، مکانیابی منبع صدا یکی از عملکردهای دو گوشی سیستم شنوایی است. به این معنا که این امر بر اساس مقایسه شدت و زمان رسیدن صدا به دو گوش انجام میشود. از این رو بسیار اهمیت داره که در سالهای ابتدایی زندگی کودکان تحریک شنیداری دو گوشی دریافت نمایند، خواه با سمعک خواه با کاشت حلزون و یا آمیزهای از هر دو؛ تا مسیرهای عصبی مرتبط با پردازشهای شنیداری دوگوشی رشد و نمو هنجار داشته باشند.
آسیب ناشی از کمشنوایی یکطرفه در کودکان و شیرخواران، کمتر از کمشنوایی دو طرفه نیست و علاوه بر مسیرهای پردازش شنوایی دوگوشی، مسیرها و عملکردهای دیگر را نیز تحتالشعاع قرار خواهد داد. برای مثال درک گفتار در محیطهای دارای نویز زمینهای را به شدت متاثر خواهد کرد و این مسئله میتواند در عملکرد تحصیلی و رشد روانیاجتماعی کودکان خود را نشان دهد. در چنین محیطهایی کودک نیاز دارد تلاش زیادی برای شنیدن و گوش دادن کند، به همین دلیل ظرفیت آن دسته از منابع شناختی مغز (مانند توجه و حافظه) که باید در زمینه تمامی پردازشهای مربوط به یادگیری استفاده شود کاهش مییابد و در نتیجه کودک خیلی زودتر از همسالان هنجار خود دچار خستگی عصبی میشود. استفاده شوند از دیگر عوارض کمشنواییهای یکطرفه در کودکان، تاخیر رشد زبان و گفتار میباشد.
کم شنوایی دو طرفه خفیف و یا ملایم در کودکان عوارضی همچون کمشنوایی یکطرفه به دنبال خواهد داشت. برای مثال در پوهشهای متعدد مشخص شده که این نوع کمشنوایی بر عملکرد تحصیلی کودکان تاثیر قابل توجهی دارد. دراین موارد استفاده از سمعکهای معمول، دستگاه FM، تغییر در مکان نشستن در کلاس میتواند کمک کننده باشد.
اگر به هر دلیلی در سالهای ابتدایی زندگی برای کودک مبتلا به کمشنوایی یکطرفه سمعک تهیه نشود، باید پیوسته ارزیابی شنوایی دورهای برای آنها انجام شود. چرا که احتمال پیشروی و بدتر شدن سنوایی در سه الی چهار سال ابتدایی وجود دارد. همچنین ممکن است کمشنوایی در آغاز یکطرفه بوده اما به تدریج گوش دیگر نیز درگیر کمشنوایی شود.
چه نوع سمعکی؟
سمعکهای پشت گوشی صدا را در سطح گوشهای کودک قرار میگیرد، به همین جهت اطلاعات دریافتی آن شباهت بیشتری به حالت شنوایی طبیعی دارد. از سوی دیگر سمعکهای جیبی که روی لباس کودک نصب میشوند، نویز لباس و نویز مربوط به بدن و حرکات فرد را نیز دریافت میکنند که این مسئله کیفیت صدا را تحت تاثیر میگذارد. خصوصا در شیرخواران که عمدتا در حالت درازکش و خوابیده قرار دارند. به علاوه در سمعکهای پشت گوشی احتمال نفوذ غذا یا استفراغ به داخل سمعک وجود دارد. از این رو بهتر است صرفا در مواقعی که استفاده از سمعک پشت گوشی وجود ندارد به سراغ سمعکهای جیبی رفت. برای مثال در کودکان مبیتلا به فلج مغزی که نیازمند حمایت سر هستند، این حمایت به عنوان مانعی برای انتقال صحیح صدا به سمعک پشت گوشی خواهد بود و یا ممکن است در اثر تماس مداوم با سمعک پشت گوشی نویز قابل توجهی تولید کند و کیفیت صدا را تحتالشعاع قرار دهد.
![تجویز سمعک پشت گوشی برای نوزادان و کودکان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/سمعک-پشت-گوشی.webp)
· سمعک پشت گوشی یا داخل گوشی
گوش شیرخواران و کودکان بسیار باریک و کوچک است، در نتیجه جایگذاری سمعکهای داخل گوشی بسیار دشوار خواهد بود. از سوی دیگر سرعت رشد گوش در سالهای اول زندگی بسیار زیاد است، به همین دلیل در صورت تهیه سمعک داخل گوشی پیوسته باید پوسته سمعک را تعویض نمود تا احتمال بیرون افتادن سمعک از گوش و سوت کشیدن آن را برطرف کرد. هم چنین هزینه تعویض پوسته سمعک داخل گوشی به مراتب بیشتر از هزینه تعویض قالب در سمعکهای پشت گوشی است. از سن 8 الی 10 ساالگی به بعد رشد گوش کندتر میشود که میتوان به سمت سمعکهای داخل گوشی رفت اما باز هم لازم است که معایب دیگر این سمعکها را برای والدین خاطر نشان کرد.
کودکان کمشنوا به ویژه در سنین مدرسه به دستگاه FM نیاز دارند که امکان تعبیه سوکت رابط در سمعکهای داخل گوشی وجود ندارد. دستگاه FM یک میکروفون مجزا دارد که بر روی لباس معلم قرار میگیرد و صدای وی را پیش از آمیخته شدن با نویز و دیگر صداهای محیطی مستقیما به سمعک کودک انتقال میدهد و به این ترتیب امکان درک گفتار بهتر را برای کودک فراهم میآورد. به علاوه در اکثر سمعکهای داخل گوشی، به ویژه در گروه سنی کودکان، امکان تعبیه مدار تلهکویل وجود ندارد. سیستم تله کویل از دیگر گزینههای کمکی است که در کلاسهای درس، سالنهای سینما و یا دیگر اماکن عمومی کاربرد دارد و صداهای اصلی را از طریق سیگنال مغناظیسی مستقیما به سمعک انتقال میدهد و کیفیت سیگنال دریافتی را به شدت افزایش میدهد.
از دیگر معایب سمعک داخل گوشی، میتوان به آسیبپذیری بالای ان اشاره کرد. پوسته این سمعکها بسیار نازک و ظریف است و احتمال شکستن آن در تمامی کاربران در همه گروههای سنی وجود دارد. اما در کودکان به دلیل فعالیت بیشتر آنها این احتمال بالاتر است. شکستن سمعک در داخل کانال گوش ممکن است موجب زخم شدن دیواره کانال شود. یکی دیگر از معایب سمعک داخل گوشی در کودکان و شیرخواران، احتمال بلعیدن سمعک به دلیل کوچک بودن آن می-باشد.
· نوع قالب در سمعک پشت گوشی
به طور کلی صدای سمعک پشت گوشی را میتوان از طریق دو نوع قالب سخت و نرم به داخل گوش انتقال داد. همه نگرانیهای مطرح در رابطه با پوسته سمعک داخل گوشی در رابطه با قالب سخت نیز وجود دارد و احتمال شکستن آن در اثر فعالیت زیاد و جنب و جوش کودکان بالاست. از این رو برای این گروه سنی، استفاده از قالبهای نرم سیلیکونی ارجحیت دارد. چرا که جایگذاری آن برای کودکان با درد و ناراحتی کمتری همراه است و نیز به دلیل استقرار کامل و کیپشدن قالب در کانال احتمال سوت کشیدن سمعک به شدت کاهش مییابد. شاید در بزرگسالان تغییر رنگ قالبهای نرم به علت استفاده طولانی مدت یکی از دغدغههای کاربران باشد اما در کودکان به دلیل نیاز به تعویض قالب به صورت پیوسته این مسئله فاقد اهمیت است.
ویژگیهای کلیدی سمعک مناسب کودکان
1. اندازه و راحتی سمعک
ساختار گوش کودکان و شیرخواران بسیار کوچکتر و ظریفتر از بزرگسالان است، به همین جهت انتخاب سمعک متناسب یکی از مهمترین اولویتهاست. بسیاری از سمعکهای مدرن در اندازهها و رنگهای مختلف عرضه شدهاند تا حداکثر راحتی را برای کاربران این گروه سنی فراهم آورند. با این حال اگر سمعک برای کودک بزرگ باشد و به خوبی روی گوش او قرار نگیرد میتوان از هدبندهای نخی برای نگه داشتن آن در جای مناسب استفاده کرد. فقط باید دقت داشت که هدبند، روی میکروفون سمعک را نپوشاند. به علاوه برای اطمینان از خارج نشدن سمعک از گوش کودک و گم شدن آن میتوان از بندهای نگهدارنده سمعک نیز استفاده نمود و یک سر این بند به سمعک و سر دیگر آن به لباس کودک متصل میشود تا در حین فعالیت سمعک کودک روی زمین نیفتد.
![ویژگیهای سمعک مناسب کودکان و نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/سمعک-مناسب-کودکان.webp)
2. مقاومت در برابر آب
یکی دیگر از ویژگیهای حائز اهمیت در انتخاب سمعک مناسب برای کودکان و شیرخواران، مقاومت آن در مقابل آب و گردو خاک است. برای مثال در شیرخواران که عمدا در حالت دراز کش هستند احتمال ریختن استفراغ روی سمعک وجود دارد، به همین جهت باید حتما سمعکی انتخاب شود که مقاومت بالایی در مقابل نفوذ چنین مواردی را داشته باشد. به منظور بررسی مقاومت سمعک در برابر آب، باید کد IP (محافظت از نفوذ) را مشاهده نمود. معمولا به شکل IP 68 نوشته میشود. عدد اول به محافظت در برابر ذرات جامد مانند گرد و غبار و شن اشاره دارد که بالاترین سطح آن، 6 است، به این معنی که دستگاه دارای مقاومت کامل است. رقم دوم نشان دهنده مقاومت در برابر آب است. اکثر سمعکهای امروزی دستگاههای شنوایی مدرن، به عدد 8 دست یافتهاند. به این معنی که سمعک توان مقاومت در مقابل نفوذ آب در عمق یک متری را دارد.
![مقاومت در برابر آب برای سمعک مناسب کودکان و نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/مقاومت-در-برابر-آب.webp)
3. قابلیتهای اتصال
سمعکهای مدرن اغلب مجهز به گزینه اتصال بلوتوثی و وایرلس به انواع لوازم الکترونیک دیگر مانند تلویزیون، گوشیهای هوشمند و دیگر لوازم کمک شنیداری مانند سیستم FM هستند که به کاربران امکان حضور فعال در محیطهای مختلف را میدهد و به راحتی میتوانند همانند دیگر همسالان خود در اکثر فعالیتهای آموزشی و تفریحی مشارکت فعال داشته باشند. بعلاوه والدین از طریق اپلیکیشن ها موجود بر روی گوشی خود میتوانند تنظیمات سمعک را تغییر دهند.
سیستم FM از دیگر ابزارهای کارآمد برای کودکان به ویزه در سنین مدرسه به شمار میرود. اساس عملکرد این سیستم انتقال صدای فرد گوینده به صورت مستقیم به سمعک میباشد. به این شکل که یک میکروفون در اختیار فرد گوینده قرار داده میشود و صدای او از طریق امواج رادیویی به گیرنده موجود در سمعک منتقل میگردد. در نتیجه صدای گفتاری به نویزهای موجود در محیط آغشته نخواهد شد و با کیفیت بسیار بالایی در اختیار کاربر قرار داده میشود. در محیط های آموزشی که همواره سر و صدا و نویز زمینه در محیط وجود دارد، سیستم FM به شدت کارآیی دارد و کمک قابل توجهی به بهبود درک گفتار کودکان میکند.
4. امکان تعیین برنامههای متعدد
کودکان به ویژه در سنین مدرسه در موقعیتهای شنیداری متنوعی قرار میگیرند، از کلاس درس آرام تا زمینهای بازی شلوغ. این امر ایجاب میکند که امکان تغییر تنظیمات سمعک متناسب با شرایط کودک وجود داشته باشد. در سمعکهای هوشمند این تغییرات به صورت اتوماتیک و توسط خود سمعک در محیطهای مختلف اعمال میشوندو در مدلهای رده پایینتر امکان تعریف چندین برنامه برای محیطهای مختلف وجود دارد که بر حسب نیاز کودک و یا والدین برنامه را تغییر میدهند تا به تنظیمات مورد نظر برسند.
5. فناوری تله کویل
فناوری تله کویل یک مدار الکترومغناطیسی در سمعک است که توانایی دریافت سیگنالهای مغناطیسی موجود در محیط را دارد. در برخی محیطهای عمومی مانند کلاسهای درس یا سالن سینما سیستم لوپ وجود دارد که صداها را به شکل سیگنال مغناطیسی در محیط پخش میکنند و کاربران سمعکهای مجهز به مدار تله کویل با قرار گرفتن در چنین محیطهایی، سیگنال را به طور مستقیم و بدون آغشته شدن به نویزهای محیطی دریافت خواهند کرد. در حقیقت به جای دریافت صدا از طریق میکروفون، صدا توسط مدار تله کویل و به شکل الکترومغناطیسی دریافت میشود. این فناوری به بهبود توانایی درک گفتار به ویژه در محیطهای شلوغ کمک کننده است.
نکات ایمنی دررابطه با سمعک کودکان
1. بلعیدن باتری و سمعک
حتما باید باتریها را (چه نو و چه مصرف شده) از دسترس کودکان، به ویژه کودکان زیر سه سال، دور نگه داشت. در مواردی دیده شده که کوک حین بازی با سمعک خود، باتری آن را درآورده و آن را بلعیده است. بهم همین جهت حتما باید در سمعک کودکان زائده مخصوصی در زیر درب باتری برای پیشگیری از باز شدن توسط کودک، در نظر گرفته شود یا به هر طریقی از امکان باز شدن راحت درب باتی پیشگیری شود.
![بلعیدن باتری سمعک توسط کودکان و نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/بلعیدن-باتری-سمعک.webp)
در صورتی که والدین احتمال بلعیده شدن باتری سمعک را میدهند باید بیدرنگ به پزشک مراجعه کنند. پزشکان با استفاده از روشهای تصویربرداری میتوانند متوجه این مسئله شوند. در صورت تائید بلعیده شدن باتری، والدین باید طی 24 الی 72 ساعت خارج شدن باتری از دستگاه گوارشی را تائید کنند. وادار کردن کودکن به استفراغ توصیه نمیشود چرا که ممکن است موجب بیرون آمدن باتری از معده و گیر کردن آن در مری شود که احتمال سوزش شیمیایی مری را به دنبال خواهد داشت.
2. انفجار باتری
والدین باید در نظر داشته باشند که باتریهای یکبار مصرف قابل شارژ نیستند و به هیچ عنوان نباید آنها را در دستکاه شارژر قرار داد، چون احتمال انفجار باتری وجود دارد. بعلاوه از انداختن باتری در اتش نیز باید پرهیز شود زیرا احتمال انفجار باتری وجود دارد.
3. افت شنوایی ناشی از نویز
گرچه تمامی سمعکهای دیجیتال دارای مدار کنترل کننده سطح شدت صدای خروجی هستند، اما باید در نظر داشت مواجه با نویزهای بلند مانند سر و صدای انفجار ترقه حتی در افراد کمشنوا نیز میتواند آسیبرسان بوده و موجب بدتر شدن آستانههای شنوایی شود.
کدام برند سمعک برای کم شنوایی کودکان مناسب است؟
اتیکن
یکی از شرکتهای پیشتاز در زمینه ارائه سمعک اطفال، شرکت اتیکن است. اتیکن دو نوع سمعک Play XP و Xceed Play را به ترتیب ترتیب برای کودکان مبتلا به کمشنوایی ملایم تا شدید و کمشنوایی شدید تا عمیق ارائه نموده است. این سمعکها از نظر تکنولوژی مورد استفاده جزء بالاترین ردههای سمعکهای هوشمند دنیا به شمار میروند. در ادامه به تفصیل به شرح این دو نوع سمعک میپردازیم.
-
- سمعک Oticon Play PX که به طور خاص برای کودکان طراحی شده است، اولین سمعک کودکان در جهان با تکنولوژی شبکه عصبی عمیق (DNN) است، به عبارت بهتر با 12 میلیون صحنه صدای واقعی آموزش دیده تا یاد بگیرد که چگونه صداها را بیشتر شبیه به مغز پردازش کند. این سمعکها مجهز به فناوری MoreSound Intelligence هستند که کمک میکند تا مغز اصوات را راحتتر از هم تفکیک کرده و روی آنچه مهمتر است تمرکز کند. بعلاوه در هر ثانیه 500 مرتبه محیط شنیداری را اسکن میکند که بتواند اصوات را با دقت بالاتری انالیز نماید. همچنین به سرعت تنظیمات خود را در پاسخ به تغییرات محیطی اعمال میکن تا کودک بیشترین بهره را از مکالمات ببرد. طیف گسترده ای از ویژگی های اتصال را ارائه می دهد که می تواند در توانایی کودکان برای یادگیری، معاشرت و لذت بردن از زندگی اطرافشان تفاوت ایجاد کند.
![تجویز سمعک مناسب کودکان و نوزادان](https://samak-aghdasie.com/wp-content/uploads/2020/09/سمعک-مناسب-کودکان-نوزادان.webp)
- سمعکهای Play PX از نظر قابلیت ارتباط وایرلس با دیگر لوازم الکترونیک بسیار پیشرفته هستند و امکانات زیادی را در اختیار کاربر میگذارند. برای مثال EduMic (نام اختصاصی سیستم FM در شرکت اتیکن) یکی از ابزارهایی است که درکلاس درس کاربرد دارد و امکان دسترسی مستقیم به صدای معلم را از طریق یک ریموت میکروفون وایرلس فراهم میآورد. به این ترتیب اثرات سوء ناشی اکوی صدا، شلوغی و ازدحام فضای کلاس و فاصله از معلم را به حداقل میرساند. ارتباط وایرلس با انواع گوشیهای موبایل هوشمند نیز امکانات متعددی در اختیار کاربران میگذارد. برای مثال صدای تماس تلفنی به شکل مستقیم به هر دو سمعک منتقل میود و نیازی به استفاده از خود گوشی موبایل یا هندزفری نیست. بعلاوه از دکمههای موجود بر روی سمعک هم میتوان برای پاسخ دادن، رد کردن و پایان دادن به تماس ها استفاده نمود. سمعکهای Oticon Play PX در دو مدل شارژی و معمولی (غیر شارژی) ارائه شدهاند. همچنین مدل شارژی دارای دو حالت با شارژر رومیزی استاندارد و با شارژر هوشمند قابل حمل و اختیاری است. شارژر رومیزی بسیار قدرتمند بوده که فقط با سه ساعت شارژ، مبتوان از سمعک برای یک روز کامل استفاده کرد. شارژر هوشمند قابل حمل نیز ابزار مناسبی برای مسافرت به شمار میرود. در صورت شارژ کامل آن، میتواند شارژ مورد نیاز سمعک را حداقل برای سه روز تامین نماید. این سمعکها در 12 رنگ جذاب و متنوع ارائه شدهاند.
- سمعک Oticon Xceed Play برای افت-های شنوایی شدید و عمیق تعبیه شدهاند. از نظر تکنولوژی پردازش صدا و قابلیت ارتباطات وایرلس همانند سمعکهای Play PX هستند اما فقط غیرقابل شارژ هستند . باید از باتری یکبار مصرف برای آن استفاده نمود.