تهران، اقدسیه، خیابان موحد دانش، نبش خیابان نیلوفر، ساختمان پزشکان صاحبقرانیه، طبقه 5، واحد 505
کاهش شنوایی مشکلات زیادی را به وجود میآورد که از جمله آنها میتوان به مشکلات برقراری ارتباط با اطرافیان اشاره کرد. در این شرایط باید با روشهای مختلف برای بهبود وضعیت شنوایی اقدام کرد که یکی از این روشها استفاده از سمعک است. سمعک صداهای محیط را دریافت، پردازش و تقویت میکند و در نهایت باعث وضوح صدا برای فرد میشود. این دستگاه برای مبتلایان به کمشنوایی کاربردی است. امروزه خدماتی چون تجویز سمعک در منزل نیز برای تسهیل دسترسی ارائه میشود. این خدمات نوین، سوالی اساسی را در ذهن ایجاد میکند: اما سوال اصلی این است که آیا سمعک باعث تقویت گوش هم میشود؟ برای پاسخ به این سوال و بررسی ارتباط سمعک و تقویت گوش، با ما همراه باشید.
سمعک نوعی دستگاه الکترونیکی و کوچک است که از سه بخش میکروفون، تقویتکننده و بلندگو یا رسیور تشکیل میشود. میکروفون در این دستگاه وظیفه دریافت صداهای محیط و اطراف را دارد. صداهای دریافتی توسط تقویتکننده پردازش شده و تقویت میشوند و در نهایت بلندگو این صدا را به گوش کاربر منتقل کرده و باعث شنیده شدن آن میشود. پروسه دریافت تا انتقال صدا به کاربر در کسری از ثانیه رخ میدهد و فرد میتواند مانند شخصی عادی، به صداهای اطراف واکنش نشان دهد.
سمعک مانند عینک، براساس نیازهای فردی تولید میشود. در واقع پیش از قرار دادن سمعک در گوش فرد، وضعیت شنوایی او بررسی شده و براساس نتایج بررسیها، نوع مناسب سمعک پیشنهاد میشود. برای مثال فردی که در شنیدن فرکانسهای بالا دچار مشکل است، به سمعکی نیاز دارد که این فرکانسها را تقویت و قابل شنیدن کند.

باتوجه به عملکرد سمعک میتوان گفت که این دستگاه به تقویت صدای محیط کمک کرده و آن را برای فرد مبتلا به کم شنوایی قابل شنیدن میکند. با این حال همواره این سوال توسط بیماران مطرح میشود که آیا با مصرف منظم سمعک میتوان شنوایی از دست رفته بازگرداند؟ در واقع آیا سمعک به تقویت گوش هم منجر میشود یا صرفا صداهای محیط را بهبود میبخشد؟ پاسخ به این سوالات بسته به وضعیت بیماری متفاوت است.
افرادی که عصب شنوایی آنها ضعیف شده باشد، نیاز به فعالیت بیشتر گوش دارند و عدم فعالیت و شنیدن صداها، ضعف عصب را تشدید کرده و در نهایت به ناشنوایی منجر میشود. در این دسته افراد رابطه سمعک و تقویت گوش مستقیم است و با استفاده از سمعک میتوان گوش آنها را تقویت کرد. در بعضی بیماران اما سمعک تاثیری در تقویت گوش ندارد. برای مثال افرادی که در اثر بیماریهای زمینهای مانند عفونت یا بیماریهایی مانند منیر به کم شنوایی مبتلا شده باشند، صرفا با درمان، توانایی از دست رفته گوش خود را به دست خواهند آورد.
هرچند سمعک در برخی بیماران بهطور مستقیم باعث تقویت گوش نشده و صرفا صدا را تقویت میکند اما نباید از تاثیر مثبت آن بر شنوایی غافل شد. برخی از تاثیرات استفاده از سمعک بر شنوایی عبارتند از:
شاید تصور کنید که تمام افراد مبتلا به کم شنوایی یا ناشنوایی با استفاده از سمعک قادر به شنیدن خواهند بود اما این تصور اشتباه است. در واقع سمعک و دیگر تقویتکنندههای صوتی تنها زمانی موثر هستند که فرد زمینه شنیدن داشته باشد و عصبهای دریافتکننده صوت بهطور کامل از بین نرفته باشند. برای مثال سمعک در افرادی که به کمشنوایی حسی- عصبی مبتلا هستند و در اثر افزایش سن، بیماریهای داخلی یا عوامل ژنتیکی دچار کمشنوایی شدهاند، موثر است.
همچنین سمعک و تقویت گوش، برای افرادی که در محیطهای پرسروصدا کار میکنند و در اثر دریافت صدای بلند و ناهنجار به کم شنوایی مبتلا شدهاند نیز موثر است. این دستگاه برای مبتلایان به عارضه تینیتوس یا وزوز گوش و افرادی که در درک و پردازش گفتار اطرافیان دچار مشکل هستند، هم مفید بوده و کمک زیادی به بهبود شنوایی آنها میکند.

برخلاف باور رایج، رابطه میان سمعک و تقویت گوش به معنای ترمیم فیزیکی یا درمان آسیبهای بیولوژیکی ساختار شنوایی نیست، بلکه این ابزار هوشمند با پردازش و شفافسازی دقیق فرکانسهای صوتی، بار پردازشی را از روی سلولهای مویی باقیمانده و عصب گوش برمیدارد. هنگامی که فرد مبتلا به کمشنوایی از سمعک استفاده میکند، عصب شنوایی به دلیل دریافت مداوم پالسهای صوتی دچار محرومیت شنوایی و تنبلی نمیشود و توانایی درک گفتار در مغز فعال باقی میماند. به عبارت دیگر، تاثیر سمعک و تقویت گوش در حفظ عملکرد شناختی و جلوگیری از زوال تدریجی مسیرهای عصبی شنوایی نمایان میشود، نه بازسازی معجزهآسای بافت تخریبشده گوش. در نتیجه، استفاده بهموقع از این وسیله با بهینهسازی انتقال امواج، به حفظ کارایی سیستم شنوایی در محیطهای شلوغ کمک کرده و از افت بیشازپیش توان شنیداری ممانعت میکند. بنابراین، سمعک با ایجاد تحریک پیوسته برای قشر شنوایی مغز، بهترین مکمل برای نگهداری از باقیمانده شنوایی به شمار میآید
سمعک یک ابزار کمکی است که صداها را تقویت میکند تا فرد مبتلا به کاهش شنوایی بتواند ارتباط بهتری با محیط اطراف برقرار کند. با این حال، باید توجه داشت که سمعک عملکرد فیزیکی گوش را درمان نمیکند و آسیبهای شنوایی را ترمیم نمینماید برای دریافت بهترین نتیجه، ضروری است که به متخصص شنواییسنجی مراجعه کنید تا با بررسی دقیق وضعیت گوش، مناسبترین مدل سمعک برای شما انتخاب شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تکنولوژیهای جدید سمعک و راهکارهای بهبود کیفیت شنیداری، میتوانید سایر مطالب آموزشی کلینیک شنوایی اقدسیه را دنبال کنید.