چرا استفاده از سمعک احساس خستگی مغزی و سردرگمی میدهد؟

احساس خستگی مغزی با سمعک یکی از مشکلات رایج افرادی است که به تازگی از این وسیله استفاده می‌کنند یا نوع سمعک خود را تغییر داده‌اند. این موضوع به‌تنهایی مشکل‌ساز نیست اما گاهی با عوارضی مانند سردرگمی یا سرگیجه همراه می‌شود که برای بیشتر افراد آزاردهنده هستند. خوشبختانه این عارضه قابل درمان بوده و با رعایت چند نکته ساده می‌توان از بروز آن جلوگیری کرد. در مطلب پیش‌رو به بررسی چند ترفندی که از خستگی شنیداری و مشکلات جانبی آن جلوگیری می‌کنند، می‌پردازیم.

علت احساس خستگی مغزی با سمعک چیست؟

مغز ما عملکردی شبیه به عضلات دارد. در صورت ابتلا به کم‌شنوایی، اطلاعات صوتی به میزان کمتر به مغز رسیده یا ناقص خواهند بود، درنتیجه توانایی مغز برای پردازش آن‌ها کم شده و مانند عضله‌ای که در اثر عدم فعالیت ضعیف شده، آمادگی اولیه خود را از دست می‌دهد.

در افراد عادی که به مشکلات شنیداری دچار نیستند، پردازش اطلاعات در مغز به‌طور طبیعی انجام می‌شود اما در افراد کم‌شنوا مغز باید تلاش بیشتری برای پردازش اطلاعات داشته باشد. این تلاش باعث فشار به مغز و ایجاد خستگی و سردرگمی می‌شود.

استفاده از سمعک در روزهای ابتدایی نیز وضعیتی مشابه ایجاد می‌کند. در روزهای نخست استفاده از سمعک، ناگهان حجم زیادی از اطلاعات صوتی دریافت می‌شود و عضلات مغز توانایی پردازش آن‌ها را ندارند؛ مشکلی که در نهایت به احساس خستگی مغزی با سمعک یا حس سردرگمی منجر می‌شود. این وضعیت را می‌توان به خستگی ناشی از ورزش کردن پس از مدتی دوری از تمرینات تشبیه کرد.

احساس خستگی مغز در اثر استفاده از سمعک چقدر طول می‌کشد؟

خستگی روزهای ابتدایی استفاده از سمعک، عارضه‌ای موقتی است و در افراد مختلف از چند روز تا چند هفته زمان می‌برد. با گذشت زمان و عادت کردن مغز به دریافت حجم بالای صداها، عملکرد آن بهبود پیدا کرده و احساس خستگی کمتر می‌شود. به‌عبارت دیگر پس از مدتی، مغز دوباره توانایی پردازش میزان بالای اطلاعات صوتی را به دست می‌آورد و پس از طی شدن دوره سازگاری احساس خستگی از بین می‌رود.

مدت زمان احساس خستگی مغز در اثر استفاده سمعک، به عوامل مختلفی مانند مدت زمان کم‌شنوایی اصلاح‌نشده و میزان استفاده از سمعک در روزهای ابتدایی بستگی دارد. برای عادت کردن تدریجی، باید هر روز زمان استفاده از سمعک را افزایش دهید تا مغز به دریافت صدای بیشتر در مدت طولانی عادت کند. این نکته را به‌خاطر داشته باشید که دوره سازگاری با سمعک نیاز به صبر و حوصله دارد.

چند راهکار برای کاهش احساس خستگی مغزی با سمعک

برای ساده‌تر شدن دوره سازگاری مغز با سمعک و کاهش عوارضی مانند خستگی و سردرگمی توجه به چند نکته مهم و انجام برخی اقدامات ضروری است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در روزهای ابتدایی فشار زیادی به مغز وارد نکنید

یکی از مهم‌ترین نکاتی که برای کاهش احساس خستگی مغزی با سمعک باید در نظر داشته باشید، تحریک صوتی کمتر به‌ویژه در روزهای ابتدایی استفاده از سمعک است. به این منظور باید حضور در محیط‌های شلوغ و پرسروصدا را کاهش دهید تا مغز با حجم زیادی از اطلاعات صوتی مواجه نشود. این نکته را به‌خاطر داشته باشید که هرچه میزان صدای اطراف بیشتر باشد، تحمل مشکلاتی مانند خستگی مغز در روزهای اول سخت‌تر خواهد شد.

خواب کافی داشته باشید

به توصیه کارشناسان برای جلوگیری از مشکلات و عوارض استفاده از سمعک جدید مانند خستگی، باید خواب کافی داشته باشید. استراحت و خواب مناسب به حفظ انرژی مغز کمک می‌کند. درنتیجه بهتر است در طول روز کمی استراحت کنید یا شب‌ها زودتر به رختخواب بروید.

استفاده از سمعک را به‌تدریج افزایش دهید

در روزهای ابتدایی دوره سازگاری این امکان وجود دارد که قادر به استفاده دائمی از سمعک نباشید. این مشکل چندان دور از انتظار نیست، بااین‌حال بهتر است تا حد توان، مدت زمان استفاده از این وسیله را افزایش دهید. توصیه می‌کنیم هر روز زمان بیشتری را به استفاده از سمعک اختصاص دهید تا توانایی مغز در پردازش اطلاعات بیشتر شود. پس از چند روز، صداها طبیعی‌تر شده و احساس خستگی مغزی با سمعک کاهش پیدا می‌کند. به گفته متخصصان بیشتر افراد در پایان ماه اول به سمعک عادت کرده و از شنیدن صدای اطراف لذت می‌برند.

سرعت دوره سازگاری را افزایش دهید

با انجام چند تمرین ساده هم می‌توانید دوره سازگاری را سرعت بخشیده و عوارض آن را کاهش دهید. برای مثال در زمان مشاهده تلویزیون از زیرنویس یا کپشن استفاده کنید. این کار به درک بهتر مطالب کمک کرده و توانایی مغز در پردازش اطلاعات را بهبود می‌بخشد. خواندن زیرنویس، به بهبود درک گفتار توسط مغز نیز کمک می‌کند.

شناسایی منشاء صداهای مختلف و تشخیص اینکه هر صدا به چه چیزی مربوط است و از کجا تولید می‌شود هم یکی از تمریناتی است که سرعت دوره سازگاری را افزایش می‌دهد. برای مثال می‌توانید پس از طی شدن روزهای اولیه، به یک محیط پرسروصدا مانند رستوران مراجعه کنید، یک صدای مشخص را انتخاب کرده و برای تشخیص منشاء آن تلاش کنید. مکالمه با گروه‌های بزرگ، خانواده و دوستان هم یکی از تمریناتی است که به افزایش سرعت دوره سازگاری کمک می‌کند.

از خستگی و ناامیدی نترسید

در نهایت، آگاهی از علت خستگی، کمک می‌کند که در این دوره صبورتر باشید و شرایط خود را به شکل بهتری برای اطرافیان توضیح دهید. این نکته را به خاطر داشته باشید که احساس خستگی مغزی با سمعک، بخشی از روند سازگاری با این وسیله است و در صورت استفاده مداوم از سمعک به‌مرور برطرف می‌شود. توصیه می‌کنیم برای راحت‌تر شدن این روند با یک متخصص شنوایی صحبت کرده و از توصیه‌های مراقبتی او استفاده کنید.

سخن پایانی 

احساس خستگی مغزی با سمعک عارضه‌ای رایج در میان افرادی است که بعد از یک دوره کم‌شنوایی از سمعک استفاده می‌کنند. این مشکل که در اثر افزایش حجم صدای ورودی به مغز رخ می‌دهد، با گذشت زمان برطرف شده و عارضه‌ای دائمی نیست. بااین‌حال، این امکان وجود دارد که با انجام برخی اقدامات ساده مانند استراحت بیشتر، افزایش تدریجی مدت زمان استفاده از سمعک و... روند درمان آن را سرعت بخشید. همچنین استفاده از سمعک باکیفیت در به حل ساده‌تر این مشکل موثر خواهد بود. بهترین مدل‌های سمعک برای سازگاری سریع‌تر با سیستم شنوایی را می‌توانید در سایت کلینیک شنوایی اقدسیه  مشاهده کنید.